vrijdag 6 april 2018

Word lid of donateur van de Bijstandsbond

Met een bijdrage steunt u onze strijd tegen verarming en voor rechtvaardigheid. De #Bijstandsbond is een onafhankelijke belangenorganisatie van mensen met een minimuminkomen. Wij ontplooien diverse activiteiten om de belangen van die groep te behartigen. Voorlichtings en informatiebijeenkomsten, spreekuur, acties en lobbywerk. Het spreekuur is op dinsdag en donderdag van 11.00 uur tot 16.00 uur.

U kunt lid of donateur worden van de Bijstandsbond voor 17 euro per jaar. Maar als u minder kunt missen dat kan ook, dan schrijven wij u toch in als lid. Wij kunnen u dan lid maken van de berichtenlijst per e-mail van de Bijstandsbond, als u dat wilt. Dan blijft u op de hoogte van onze activiteiten. Met uw lidmaatschap steunt u een onafhankelijke belangenorganisatie van #ervaringsdeskundigen die strijdt tegen #armoede, de doorgeschoten #controlemaatschappij en de #stigmatisering van #werklozen en #bijstandsgerechtigden. Wij helpen onder andere mensen met #AOW, #WIA of #bijstand.

U kunt een formuliertje invullen op http://bijstandsbond.amsterdam. U kunt met een overschrijvingskaart of via internetbankieren storten op rekening IBAN NL22 INGB 0004 5548 t.n.v. Vereniging Bijstandsbond Amsterdam te Amsterdam.

U kunt ook op ons kantoor langskomen en contant betalen. Al onze activiteiten zoals het spreekuur en de voorlichting zijn gratis. De Bijstandsbond heeft de ANBI status.

dinsdag 23 januari 2018

Rommelige voorlichtingsbijeenkomst over het experiment met de Participatiewet in Amsterdam


Op maandag 22 januari organiseerde de gemeente een voorlichtingsavond over het experiment met de Participatiewet in Amsterdam. De avond begon om 19.00 uur en eindigde om 21.00 uur. Verschillende bezoekers hadden verwacht dat er een centrale presentatie zou zijn voor een zaal met mensen, waarbij na een inleiding vragen konden worden gesteld en dan na de pauze meer in een op een gesprekken vragen beantwoorden van voldoende aanwezige deskundigen. Maar dat bleek niet het geval te zijn. De voorlichting werd gehouden in het Wibaut Huis in de kantine van de Hogeschool van Amsterdam, waarbij achterin de kantine in een open ruimte een welkomstbalie was opgesteld en daarnaast drie balies met ieder twee medewerkers. Een balie waar je vragen aan klantmanagers kon stellen over financiële aspecten, een balie waar je aan klantmanagers vragen kon stellen over privacy en de begeleiding en een balie waar wetenschappelijke onderzoekers vragen gingen beantwoorden over het wetenschappelijk onderzoek. De voorlichters deden hun best iedereen ter wille te zijn, maar de drie balies bleken onvoldoende te zijn om rustig de vragen te beantwoorden. Om ongeveer kwart over 7 stond en er een lange rij wachtenden voor de welkomstbalie, terwijl ook voor de andere drie balies lange rijen wachtenden stonden met prangende vragen. In het geroezemoes kon je kort enkele vragen stellen. En dan de volgende. 3 tot hooguit 5 of 6 minuten per klant. Ondertussen werden de rijen steeds langer, maar na ½ 8 nam de drukte af. Omstreeks 8 uur was het een stuk rustiger geworden. Ik heb de indruk dat velen afhaakten toen ze de lange rijen zagen. Wel hebben denk ik betrekkelijk veel van de ongeveer 150 mensen die de avond hebben bezocht een aanvraagformulier ingevuld. Wie naar de avond kwam om een beetje een overzicht te krijgen van het experiment kwam bedrogen uit.

Informatie

Met moeite heb ik het een en ander aan informatie verzameld. Er zijn drie groepen in het experiment. Een controlegroep voor wie niks aan de huidige situatie verandert, een experimentele groep die intensieve begeleiding krijgt en een zelf regie groep die alleen hulp krijgt of contact als de klant er zelf om vraagt. Iedereen in het experiment krijgt een nieuwe klantmanager. Wat houdt groep 2, intensieve begeleiding in? ‘Je krijgt een job hunter, of je wordt in een groep gezet of je gaat een sollicitatietraining volgen’ aldus een van de klantmanagers. Het is echt de bedoeling dat je volledig uitstroomt naar betaald werk. Maar bijvoorbeeld iemand van 63 die een baantje vindt van tien uur, daar kan van worden gezegd: het is mooi zo. Die wordt dus door sommige klantmanagers anders behandeld dan een 35-jarige of een 40-jarige. Maar het is erg afhankelijk van de klantmanager die je krijgt hoe er met je omgegaan wordt. Hoe precies de intensieve begeleiding in elkaar zit is onduidelijk. Er zijn wat dat betreft ook nog geen richtlijnen voor de klantmanagers. Nu schijnt het zo te zijn, dat als je je opgeeft voor het experiment en je wordt bij de loting ingedeeld in de intensieve begeleidingsgroep, dat je dan kunt zeggen zonder consequenties: ik doe toch maar niet mee.

Algemene vragen

De aanwezige voorlichters konden alleen algemene vragen beantwoorden. Specifieke vragen zoals: als ik vrijwilligerswerk doe en ik krijg een onkostenvergoeding van 150 euro per maand, en ik ga in deeltijd werken, krijg ik dan ook nog de premie erbij? Of: als je zzp-er bent worden je inkomsten dan bruto of netto verrekend? Konden niet beantwoord worden. De naam of email adres van de vragensteller werd genoteerd. ‘U krijgt antwoord’. Wat het wetenschappelijk onderzoek betreft: je krijgt eens per jaar een interview mondeling in een buurthuis of ergens anders waarbij je vragen moet beantwoorden. Wat betreft het onderzoek vraag ik mij af: als niet duidelijk is, zonder duidelijke richtlijnen, wat de intensieve of niet-intensieve begeleiding wel en niet inhoudt, de wetenschappers wisten het ook niet, hoe wil je dan meten wat de invloed is van begeleiding zus of zo? Ik snap er niks van. Of meten ze alleen de invloed van meer of minder druk uitoefenen? Maar dan weet je eigenlijk nog niks…….

Piet van der Lende

maandag 22 januari 2018

stukken over de evaluatie van 1000 dagen Participatiewet

Op de site van Berenschot vind je een prachtig overzicht van alle beleidsstukken in het kader van de evaluatie van 1000 dagen Participtiewet. Ik ga dat allemaal niet lezen, want ik ben niet zo dol op het lezen van beleidsstukken, ik word er een beetje depressief van, gezien de inherent neoliberale uitgangspunten, die altijd verpakt worden in wollig taalgebruik dat dingen moet verhullen maar misschien hou jij er wel van. Tenslotte komen uit dit soort conferenties vaak beleidsdoelstellingen of voorstellen die aangeven welke kant het in de toekomst opgaat. En daarbij hebben commerciële adviesbureau's zoals Berenschot een grote invloed. Hier is de oorspronkelijke pagina: https://www.berenschot.nl/algemene-onderdelen/diversen/evaluatie-participatiewet/
Of op de conferentie ook veel ervaringsdeskundigen aanwezig waren weet ik niet, maar ik betwijfel het. Misschien een enkel wat verdwaald clientenraadslid of zo.

Piet van der Lende

Evaluatie van de Participatiewet

In het kader van de monitoring en evaluatie van de Participatiewet zijn in de eerste helft van 2017 onderzoeken uitgevoerd onder werkgevers, gemeenten en werkzoekenden naar hun ervaringen met de Participatiewet.
De kamerbrief en volledige rapporten van deze onderzoeken zijn reeds gepubliceerd en aangeboden aan de Tweede Kamer. Deze staan ook hier voor u op een rijtje:

1000 dagen ervaring met de Participatiewet

De bevindingen van bovenstaande onderzoeken zijn tijdens de conferentie ‘1000 dagen ervaring met de Participatiewet’ gepresenteerd door Paul Schenderling (Berenschot), Boukje Cuelenaere (CentERdata) en Hubert Zuurbier (Inspectie SZW). Hier vindt u de presentatie van de plenaire sessie.
Naast deze plenaire sessie heeft u ook verschillende workshops bijgewoond. Hieronder vindt u een overzicht van alle presentaties die tijdens de conferentie gegeven zijn. Zo kunt u bepaalde informatie nog nalezen of informatie van andere werksessies ophalen.
Voor een korte en overzichtelijke sfeerimpressie van deze ochtend verwijzen we u graag naar het verslag van de conferentie (pdf, 180 kB). Heeft u nog vragen of opmerkingen rondom dit thema? Neem dan gerust contact op met een van onze adviseurs.
Zie ook

donderdag 7 september 2017

Petitie voor een hogere individuele inkomenstoeslag in de gemeente Amsterdam


De Bijstandsbond is een petitie gestart om voor de minima in Amsterdam een hogere individuele inkomens toeslag te krijgen. De toeslag is nu 50 euro per jaar, maar wij willen dat de toeslag 300 euro wordt voor iedereen die minstens een jaar op het minimum zit. Dit mag niet ten koste gaan van andere minima regelingen. Maar de gemeenteraad heeft toch een besluit genomen? Ja, maar dat kan veranderd worden. Wij gaan de handtekeningen onder de petitie aanbieden aan de nieuwe gemeenteraad en de onderhandelaars over een nieuwe coalitie na de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018. Tijdens de verkiezingsstrijd wordt dan duidelijk waar de politieke partijen staan als het gaat om de belangen van de minima.


Teken de petitie! Hoe meer handtekeningen hoe groter de kans dat ze er iets mee gaan doen!

http://inkomenstoeslag.bijstandsbond.amsterdam

zondag 24 april 2016

Jubileumviering vereniging Bijstandsbond

Jubileum Bijstandsbond

In mei 2016 bestaat de Bijstandsbond 40 jaar. En de Euromarsen tegen werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting bestaan 20 jaar. Dat gaan we vieren !.

Op 26 mei 1976 werd de Bijstandsbond opgericht, de huidige Bijstandsbond Amsterdam komt daaruit voort. Dat betekent dat de Bijstandsbond Amsterdam dit jaar 40 jaar bestaat. Dat gaan we vieren!. Met een tentoonstelling, een symposium, een feest en de uitgave van een jubileumboek. De festiviteiten worden alle gehouden in het Nelson Mandela Centrum, Eerste Weteringplantsoen 2c Amsterdam. http://www.nelsonmandelacentrum.com Telefoon: 020-6242306 / 020-4288825

Tentoonstelling

40 jaar strijd voor de belangen van mensen met een minimuminkomen in woord en beeld. Er zijn 40 overzichtsbladen samengesteld over de verschillende jaren. Van ieder jaar is een overzichtsblad. Op de bladen zijn pamfletten, foto’s, stickers, affiches, logo’s en ander illustratiemateriaal aangebracht. Deze worden opgehangen in het Nelson Mandela Centrum gedurende de week van 16 mei tot en met 22 mei. Aldaar overdag te bezichtigen.

Symposium

We openen de feestweek met een symposium op 18 mei over 40 jaar belangenstrijd, de hoogte en dieptepunten, en wat we daarvan kunnen leren. Ook zal aandacht worden besteed aan hoe de situatie in Amsterdam nu is. Wat hebben we bereikt, wat kan beter? Bij de aanvang van het symposium wordt om 10.30 uur het jubileumboek gepresenteerd door Anke van der Vliet, al 40 jaar aan de Bijstandsbond verbonden en medeoprichtster van de bond.

Dagvoorzitter van het symposium is Madelene Duijst, werkzaam bij de vereniging Clientenbelang in Amsterdam.

In het ochtendgedeelte dat om 11.00 uur begint zal er op basis van bovenstaande probleemstellingen een forumdiscussie zijn waaraan deelnemen:

– Jacques Peeters, kaderlid van de Bijstandsbond

– Anke van der Vliet, secretaris van de Bijstandsbond

– Bart Louwman, lid van de Participatieraad en kaderlid van FNV uitkeringsgerechtigden

– Mark van Hoof, advocaat

– Patrick Hartwig voorzitter van de daklozenvakbond en lid van de Participatieraad

Het middag gedeelte van het symposium, dat aanvangt om 14.00 uur zal gaan over de toekomst. Welke hoopvolle initiatieven zijn er, hoe moeten we opkomen voor onze belangen verder organiseren in het licht van de ervaringen uit het verleden?

Aan de forumdiscussie zullen deelnemen:

– professor Gijsbert Vonk

– Maaike Zorgman, bestuurder FNV uitkeringsgerechtigden

– Henk Kroon, kaderlid Bijstandsbond

– Jaap de Bie organizer bij de FNV op Schiphol

– Linda Slagter, medewerker communicatie Vrijwilligers Centrale Amsterdam

Na afloop is er een hapje en een drankje

Multiloog

Regelmatig zijn er Multiloog - bijeenkomsten in Amsterdam. Onder leiding van psycholoog Heinz MÖlders. De deelnemers luisteren naar elkaars verhalen over eigen en problemen van anderen in het dagelijks leven, over psychische en psychiatrische problemen in het bijzonder. Ze bespreken wat die voor hen betekenen en waar ze kracht en inspiratie uit halen om allerlei obstakels het hoofd te kunnen bieden. Er wordt een verband gelegd tussen persoonlijke dingen en maatschappelijke misstanden en er wordt gepraat over hoe je daar bijvoorbeeld vis de Bijstandsbond iets aan kunt doen. Iedereen is van harte uitgenodigd om te komen kijken, luisteren en mee te praten. De multiloog begint om 13.00 uur en eindigt om 15.00 uur. Wordt vriend van Multiloog op de Facebook pagina www.facebook.com/multiloog

Feest

Vrijdag 20 mei organiseren we een feest voor leden en sympatisanten en oud-medewerkers. Aanvang 18.00 uur. Wij maken een inventarisatie van alle oud-medewerkers en contacten om hen voor het feest uit te nodigen. Hopelijk wordt dat een soort reunie.

Euromarsen bestaan 20 jaar

De Bijstandsbond maakt deel uit van een Europees netwerk van zusterorganisaties, de Euromarsen tegen werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting. Vertegenwoordigers van dat netwerk zullen op vrijdagavond vanaf 17.00 uur in Amsterdam aankomen en deelnemen aan het feest, met muziek, toespraken en een hapje en een drankje. Op zaterdag en zondag wordt de halfjaarlijkse coordinatie vergadering van de Euromarsen in het Nelson Mandelacentrum gehouden. De Euromarsen bestaan dit jaar 20 jaar, dus dat geeft het feest een extra feestelijk tintje.

Voor meer informatie: Piet van der Lende pvdlende@dds.nl Anke van der Vliet a_vandervliet@hotmail.com Jacques Peeters wbva@dds.nl 020-6181815

woensdag 17 februari 2016

Buurtbijeenkomst over vrijwilligerswerk in Amsterdam

woensdag 24 februari vanaf 19.00 uur
Salon Jeltje, 1ste Helmersstraat 106 N, Amsterdam

Hoe kunnen vrijwilligers samenwerken met professionals? Welke knelpunten komen we tegen? Horen vrijwilligers een beloning of vrijwilligersvergoeding te krijgen? Hoe kunnen we voorkomen dat vrijwilligers en mantelzorgers te zwaar worden belast omdat professionals wegvallen? Hoe kunnen ook vrijwilligersorganisaties het hoofd boven water houden en hun voortbestaan verzekeren? De gemeente bezuinigt immers juist nu ook op (financiële) ondersteuning van die organisaties. Wat kan een 'exit-strategie' zijn voor zowel individuen als organisaties? Welke alternatieve ondersteuning kun je eventueel organiseren? Je bent welkom om over deze en andere vragen mee te praten in het forum of in de zaal om samen een oplossing te vinden.

Veel mensen dragen graag een steentje bij aan een vereniging of een buurthuis ten behoeve van kwaliteit van leven en voor een sociale buurt en samenleving. De laatste jaren wordt veel over dit onderwerp gesproken. Met het verdwijnen van de oude welvaartsstaat wordt een deel van de werkzaamheden die voorheen door de overheid en door professionele organisaties werden verzorgd, meer en meer overgedragen aan vrijwilligers. De professionele organisaties worden deels wegbezuinigd. Vrijwilligers moeten de gaten opvullen die er door de bezuinigingen ontstaan. Vrijwilligersorganisaties krijgen hiermee een kans om een grotere rol te spelen in de maatschappij, mogelijk op een andere manier dan vroeger. Sommige werkzaamheden moeten door de overheid en professionals gedaan blijven worden.

Leve het vrijwilligerswerk!

Heb je een idee om van deze bijeenkomst een succes te maken, stuur een email.

Aanwezig zijn: Monique Verhoeven (UvA, schrijver van 'Kunnen we dat (niet) aan vrijwilligers overlaten?'), Mellouki Cadat (Movisie), Karin Hanekroot (Vrijwilligersacademie), Malène Duijst (Cliëntenbelang), ABC-alliantie, ervaringsverhalen van diverse vrijwilligersorganisaties.

Voor meer informatie:
020-6898806
info@bijstandsbond.org

wereldsewijk@hotmail.com

zaterdag 30 mei 2015

De lotgevallen van de kostendelersnorm oftewel mantelzorgboete

Het valt mij op dat er in de publiciteit en in maatschappelijke discussies waaraan belangenorganisaties en politieke partijen deelnemen zo weinig te horen is over de kostendelersnorm in de nieuwe Participatiewet, die 1 januari is ingevoerd.

De kostendelersnorm heeft als doel, -naar de regering zegt – stapeling van uitkeringen te voorkomen en een lagere uitkering te geven wanneer de kosten van het huishouden met iemand anders kunnen worden gedeeld. Wanneer je een bijstandsuitkering hebt, en je hebt iemand anders bij je inwonen, die ouder is dan 21 jaar, dan wordt -als je verder alleenstaande bent- je uitkering gekort van 70% WML tot 50% WML of lager. Dit geldt ook voor bloedverwanten in de eerste of tweede graad. Dus ouders en een kind die samenwonen, of twee broers. Het doet er niet toe of degene, die inwoont, een inkomen heeft of niet. Kinderen of andere inwonenden die studiefinanciering hebben, vallen erbuiten. Ook geldt de norm niet voor AOW-ers. De kostendelersnorm is van toepassing op alle mensen, die bij elkaar inwonen en die een bijstandsuitkering hebben. De kostendelersnorm geldt niet als er sprake is van commerciele onderhuur. Dus als een bijstandsgerechtigde een kamer huurt voor een commerciele prijs bij iemand anders, is de kostendelersnorm niet van toepassing.
Gevolgen
Op het spreekuur waar ik werk – de kostendelersnorm voor mensen die al een uitkering hadden, gaat per 1 juli in- krijgen wij nu al de schrijnende gevallen van mensen die straks niet of nauwelijks meer kunnen overleven. Bijvoorbeeld een vader met zijn inwonende zoon die er straks minstens 240 euro op achteruit gaat. Hoe moet die man straks leven? Of een mevrouw met een Franse vriend die geen werk heeft en geen inkomen. Zij zakken ver beneden het bestaansminimum. Per 1 juli wordt tegen die mensen gezegd: er woont iemand bij u in dus u wordt gekort. Mensen die mantelzorg doen- voor hun ouder, die nog geen 65 is, of voor iemand anders en die mensen wonen bij hen in- zullen worden gekort. De kostendelersnorm wordt daarom ook wel de 'mantelzorgboete' genoemd.
De kostendelersnorm is ingevoerd na agressieve propaganda van de VVD met in haar kielzog rechtse media: die kwamen met zegge en schrijve 1 voorbeeld van vijf mensen die in dezelfde woning woonden, die allemaal een bijstandsuitkering voor een alleenstaande hadden en die daardoor met z'n vijven wel 5000 euro opstreken. Schande! Een VVD-kamerlid stelde vragen aan de minister, en kreeg veel publiciteit. Tegenargumenten, waaruit bleek dat er in heel Nederland slechts enkele van dergelijke gevallen te vinden waren, mochten niet baten. Bij deze en andere argumenten in de ideologische discussie waren (linkse) belangenorganisaties en vakbonden in het defensief en zij werden op een effectieve wijze uit elkaar gespeeld. De hetze tegen bijstandsgerechtigden, die af en toe opduikt wanneer weer nieuwe destructieve maatregelen worden genomen, deed haar werk. Daarvan een voorbeeld.
ANBO 
Tijdens de discussie over de norm riep de ANBO de Eerste Kamer op de kostendelersnorm helemaal uit de AOW te laten verdwijnen indien er sprake is van een mantelzorgsituatie. Uit hun verklaring: 'We zien schrijnende gevallen: ouders die al jaren zorgen voor een kind met een handicap of ziekte bijvoorbeeld. Deze mensen hebben geen keuze, maar worden als het aan de politiek ligt wél gestraft voor hun zorgen met een inkomenskorting. Dat kan echt niet meer. Je kunt wel een participatiesamenleving ambiëren, maar dan moet regelgeving dat stimuleren in plaats van tegenwerken. Het kabinet moet zelf ook eens gaan rekenen en bedenken wat op de lange termijn voordeliger is: voor elkaar zorgen of, uit angst voor inkomensdaling, extern zorg en hulp inroepen'.
De ANBO gebruikt goede argumenten maar… beperkt het verzet tot mensen die mantelzorg verlenen en tot die gevallen waarin een van de inwonenden AOW heeft. En dan komt het. 'ANBO vindt dat er een fundamenteel verschil is tussen bijvoorbeeld een bijstandsuitkering en de AOW-uitkering, hoewel de kostendelersnorm ook in de bijstand volgens ANBO niet de meest voor de hand liggende manier is om de mensen uit een gezin te stimuleren om te gaan werken. Maar waar er bij meerdere bijstandsuitkeringen nog sprake kan zijn van schaalvoordeel, is dat in de AOW zelden het geval. Kinderen die voor hun ouders zorgen of andersom hebben een flinke zorgtaak. Die wordt niet gecompenseerd met een volledige AOW, laat staan met een korting van ruim 300 euro'.
Verdeeldheid en compromispolitiek
Ja maar ANBO: zijn jullie argumenten dus niet meer geldig bij kinderen die hun ouders verzorgen die nog geen 65 zijn? Kortom: links in het defensief, verdeelde belangenorganisaties, compromispolitiek waarbij alleen opgekomen wordt voor de eigen specifieke doelgroep, een rechtse hetze die niet werd beantwoord, en een vakbond die in die tijd een akkoord sloot met de werkgevers en de regering over de uitvoering van de Participatiewet. Over de inhoud waarvan in het sociaal akkoord niets wordt gezegd. Overigens ook met instemming van de oppositie in de vakbonden, die zagen aankomen dat afspraken van de vakbonden met de regering en de werkgevers over die Participatiewet wel eens desastreus zouden kunnen zijn, en die hoopten dat vanuit een zekere bewegingsvrijheid voor de vakbonden verzet van de grond zou komen.
Huishoudinkomenstoets
Hoe anders ging het bij de invoering van de huishoudinkomenstoets! De huishoudinkomenstoets was in veel opzichten vergelijkbaar met de kostendelersnorm. De huishoudinkomenstoets is een per 1 januari 2012 ingevoerde aanscherping van de gezinsbijstand. De regels vloeiden voort uit het regeerakkoord VVD-CDA van 2010 van het kabinet Rutte I. Het kreeg de stemmen van VVD, CDA, PVV en SGP. Naast gehuwden golden als gezin onder meer de volgende groepen volwassenen die hun hoofdverblijf in dezelfde woning hadden: gehuwden met hun meerderjarige kinderen en een alleenstaande met een of meer meerderjarige kinderen. Er werd getoetst op het inkomen en het vermogen van de hele groep samen.
Het totale norminkomen en vrijgelaten vermogen voor drie of meer personen was gelijk aan die voor twee personen. Als bijvoorbeeld iemand met een voltijdse baan nog bij zijn ouders woonde, kregen die geen bijstand, en als iemands bejaarde ouders bij hem inwoonden, kreeg hij in het algemeen geen bijstand omdat die ouders AOW kregen. De huishoudinkomenstoets was dus wel veel strenger dan de kostendelersnorm, die ook uitgaat van het 'kunnen delen van de kosten' en niet van het gezinsinkomen. Bovendien verliezen bij de kostendelersnorm de bijstandsgerechtigden hun uitkering niet volledig. Maar toch. In beide gevallen een aanzienlijke achteruitgang in inkomen voor velen.
Protesten
De huishoudinkomenstoets deed veel stof opwaaien. In de aanloop naar de invoering van de toets was er veel publiciteit over mensen die erdoor in grote moeilijkheden kwamen. Gemeenten trokken aan de bel dat ze dit niet konden uitvoeren. Fracties van sociaal-democratische partijen en andere partijen zoals de Partij van de Arbeid, Groen Links en SP protesteerden en haalden minstens de lokale pers. Belangenorganisaties van uitvoerders, zoals DIVOSA trokken aan de bel. Er verschenen uitgebreide interviews in kranten met slachtoffers. Na invoering van de norm was het niet afgelopen.
Vaak wordt gezegd door gematigde oppositiegroeperingen: de Tweede Kamer heeft gesproken, verzet heeft nu geen zin meer, we kunnen het besluit toch niet meer veranderen. Maar dat gebeurde nu niet. De publiciteit over de slechte maatregel ging door. En de politieke verhoudingen veranderden. VVD en CDA die de regering vormden, verloren de steun van de PVV en sloten een akkoord met D66, GroenLinks en ChristenUnie. En onderdeel van dat akkoord was de afschaffing van de huishoudinkomenstoets. Er werd een nieuwe wet aangenomen, die de huishoudinkomenstoets met terugwerkende kracht per 1 januari 2012 deed vervallen. De huishoudinkomenstoets stierf een stille dood, evenals overigens de meer omvattende Wet Werken naar Vermogen, die na jaren slepende onderhandelingen tussen de dwars liggende lokale overheden en maatschappelijke organisaties van tafel verdween.
Nu is het anders
Nu is de situatie heel anders. Van protesten horen we nauwelijks iets. Gemeenten voeren de maatregel in de aanloop naar 1 juli gewoon uit. Sterker nog, een gemeente als Amsterdam voert de maatregel strenger uit dan het Rijk voorschrijft, terwijl er toch een SP wethouder zit. Zoals hierboven al aangegeven, is er geen sprake van de kostendelersnorm als er sprake is van commerciele onderhuur. Er zijn twee wettelijke voorwaarden om dat te beoordelen: er moet een schriftelijke overeenkomst zijn en er moet sprake zijn van een 'commerciele huur'.
De gemeente Amsterdam verbindt op eigen houtje allerlei extra strenge voorwaarden aan de beoordeling of sprake is van onderhuur. Er moet sprake zijn van indexering (jaarlijkse verhoging van de huur overeenkomstig de prijsontwikkeling). De huur moet per bank betaald worden. En er moet een zeer uitgebreide en absurde omschrijving zijn van het gehuurde en de rechten en plichten die eraan verbonden zijn, zoals een bepaling van het gebruik van gemeenschappelijke ruimten en douche en toilet, of bezoek en loges zijn toegestaan, etc. Op het spreekuur waar ik werk, komen wekelijks mensen die juridische procedures moeten beginnen omdat ze onmogelijk aan de strenge voorwaarden van de gemeente kunnen voldoen. En waarbij dan wordt gezegd: de kostendelersnorm is op u van toepassing. Geen indexering van de huur de afgelopen jaren? Kostendelersnorm. Terwijl die mensen gewoon een kamer huren en toch onderhuurder zijn.
Neem het voorbeeld van mevrouw E.F, alleenstaande moeder met twee jonge kinderen, die een grote kamer huurt bij derden. De huurovereenkomst voldoet niet aan de voorwaarden van de gemeente Amsterdam en de verhuurder wil niet meewerken aan een nieuw huurcontract. De kostendelersnorm is van toepassing, immers zij zou de kosten met nog twee anderen, de verhuurder en zijn vrouw kunnen delen. In de praktijk betaalt zij 350 euro huur, van het kunnen delen van kosten is geen sprake, maar omdat de huurovereenkomst volgens de gemeente niet aan de voorwaarden voldoet, zal zij met twee jonge kinderen moeten leven van 594,80 euro per maand.
Het grote verschil 
Uit de vergelijking van de gang van zaken bij de huishoudinkomenstoets en de kostendelersnorm blijkt de nog steeds zeer grote invloed van de top van de sociaal-democratie in het algemeen en van de Partij van de Arbeid in het bijzonder. Terwijl bij de huishoudinkomenstoets en de voorbereidingen van de Wet Werken naar Vermogen de fracties van de lokale Partij van de Arbeid in de gemeenteraden samen met op de Partij van de Arbeid georienteerde onderhandelaars van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) mede leiding gaven aan het verzet, is het nu doodstil bij die partijgroepen. Want de Partij van de Arbeid zit nu in de regering. En de invloed van die partij in de vakbonden is ook nog steeds zeer groot.
Daarbij valt op hoe gemakkelijk lokale bestuurders en uitvoerende organisaties op lokaal niveau, waarbij de Partij van de Arbeid onder de ambtenaren veel invloed heeft, zich voegen naar de opportunistische politiek van de leiding, hoewel ze het er vaak nog steeds niet mee eens zijn. Het lijkt nog steeds zo - hoewel er analyses zijn die dat bestrijden en die uitgaan van de steeds grotere mondigheid van de burger- dat als de top spreekt iedereen in de lagere regionen in zijn werk en activiteiten braaf de maatregelen uitvoert. Een brede coalitie van effectief verzet tegen het liberalisme en haar neo-liberale politiek, al is het maar op onderdelen, is zonder de Partij van de Arbeid blijkbaar nog steeds niet mogelijk.
Interne oppositie
Weliswaar zijn er in de partij en de vakbonden oppositiegroeperingen, maar hun invloed naar buiten en de door hen teweeggebrachte koerswijzingen van de organisaties als geheel, zijn gering en weinig effectief. Er wordt van alles intern uitgevochten, maar naar buiten toe is het stil. Ook oppositiegroeperingen buiten de sociaal-democratie kunnen nauwelijks een georganiseerde vuist maken. Wat mij in mijn omgeving daarbij opvalt, is hoe belangenbehartigers zich blind staren op de (lokale) agenda van de heersende politici, gemeenteraden en Tweede Kamer. Ze richten al hun energie op het lezen en becommentarieren van beleidsstukken, waarbij vaak dezelfde kritiek naar voren wordt gebracht als wanneer de Partij van de Arbeid in de oppositie zit, en vervolgens.... gebeurt er niets.
Waarbij het streven naar de opbouw van verzetsstructuren wordt verwaarloosd. In het verlengde daarvan blijkt in de media nauwelijks aandacht te zijn voor de gevolgen van de kostendelersnorm en de Participatiewet, terwijl die toch even schrijnend zijn als bij de huishoudinkomenstoets. Bij de meest positieve interpretatie van dat verschijnsel kun je zeggen dat de leidende media slechts weerspiegelen wat er aan reuring in de maatschappij is, en dat ze geen zelfstandig beleid hebben om structurele misstanden via eigen onderzoek aan de kaak te stellen. Ook hier werkt het neoliberalisme. Journalisten moeten razendsnel en passief werken binnen de financiele grenzen die door de eigenaren van de media worden gesteld en hebben geen ruimte voor al te veel research buiten de uitgangspunten van de machtigen.
Piet van der Lende